Dagelijks nieuws van Rorate op Facebook en Twitter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek perspectief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest interessante nieuwtjes van diverse Nederlandse, Vlaamse nieuwsbronnen. Van de berichten die nog op deze site verschijnen krijgt u - indien u geabonneerd bent - wekelijks een elektronische nieuwsbrief, in de nacht van zaterdag op zondag. Binnen afzienbare tijd zal deze pagina volledig worden herzien. 

"Sektarisch!" of "De vlag uit!": reacties op Liturgiam Authenticam

RKnieuwsnet - De laatste dagen is er van verschillende kanten gereageerd op de Vaticaanse instructie "Liturgiam Authenticam", die onder andere een meer nauwkeurige vertaling van de Latijnse liturgische teksten eist.
Oosterhuis

De Volkskrant vroeg het commentaar van dichter en liedschrijver Huub Oosterhuis: <Br>"Oosterhuis denkt dat het niet zo'n vaart zal lopen met de veranderingen. Over vijf jaar kan er weer een andere paus zijn, redeneert hij. Bovendien trekt in Nederland niemand zich 'een donder' aan van de decreten uit het Vaticaan. De plaatselijke kerken laten zich de wet niet voorschrijven. 'Het is een belachelijk verouderd, bijna sektarisch standpunt dat Rome inneemt.'"

Begrijpelijk taalgebruik

In verschillende reacties klinkt de vrees door dat de nieuwe richtlijnen een starre vertaling zullen opleveren, die niet goed aansluit bij het moderne taalgevoel van vandaag. 'Liturgiam Authenticam' pleit echter voor begrijpelijk taalgebruik: “De inhoud van de originele teksten moet duidelijk en begrijpelijk zijn, zelfs voor gelovigen die geen enkele intellectuele vorming hebben. Met het oog hierop moeten de vertalingen zich kenmerken door een soort taal die makkelijk te begrijpen is, maar die tegelijkertijd de waardigheid, schoonheid en leerstellige nauwkeurigheid van de tekst bewaart”

Het gaat om de inhoud

De instructie keert zich dus vooral tegen vertalingen die de oorspronkelijke tekst inhoudelijk aantasten.

Oosterhuis geeft zelf aan dat er wat dat betreft inderdaad termen bewust anders zijn vertaald:
"Als voorbeeld van mogelijke verandering noemt Oosterhuis het gebruik van het woord 'offer', een vertaling van het Latijnse sacrificium. Offer is in Nederlandse teksten in de jaren zestig veranderd in 'gave', vanwege de onplezierige betekenis van het eerste woord. Een ander voorbeeld: in de brieven van Paulus wordt gesproken van 'broeders' terwijl mannen en vrouwen worden bedoeld. In Nederlandse teksten staat daarom vaak 'mensen' of 'broeders en zusters'.

"De vlag uit!"

Commentaar uit een heel andere richting was te lezen op de (particuliere) website <a href="http://www.rkkerk.nl" target="_blank">rkkerk.nl</a>. Erik Seidel, pastoor van de Heilig Hartparochie in Eindhoven geeft zijn visie in een commentaar weer:

"In de jaren 60 was er – mede dankzij Huub Oosterhuis en andere experimenteerplaatsen – een enorme hoeveelheid teksten ontstaan die op een heel vrije manier met God omgingen. Toen nu de officiële Latijnse teksten moesten worden vertaald, zocht men een aansluiting van de moderne theologie en de onstane moderne teksten op de oude teksten van het Latijnse missaal. Dat betekende dat men de vertaling wat vrijer maakte en meer aangepast aan de theologie van de jaren 60 en 70."

"Enkele voorbeelden: zoals Huub Oosterhuis opmerkt in de krant, werd het woord sacrificium (dat letterlijk ‘offer’ betekent) vertaald door ‘gave’. Hij vindt dat een goed ontwikkeling. Zo ook het woord anima (dat letterlijk ‘ziel’ is) door ‘geest’. Altare (altaar) werd ‘tafel’; Calix (Kelk) werd ‘beker’; Omnipotens (almachtig) werd ‘machtig’; sacra mysteria (heilige geheimen) werd ‘heilige maaltijd’ en zo kunnen we nog wel honderden voorbeelden noemen. Het is natuurlijk duidelijk dat hier niet alleen een vertaling ontstond, maar eigenlijk een hele nieuwe manier van over God denken. Alles wat maar riekte naar verhevenheid (almacht, altaar, offer, etc.) moest wijken voor gewone mensentaal."

"Wij kunnen [...] niet straffeloos een kloof laten ontstaan tussen wat we geloven en wat we vieren. Als wij in onze vieringen een andere taal spreken dan in onze geloofsboeken, dan kunnen we er zeker van zijn dat wij op den duur niet meer geloven wat er in de boeken staat. En dat is nu al duidelijk meetbaar, na 35 jaar liturgievernieuwing. [...] Ik vind het om die reden heel erg goed dat onze Paus nu de puntjes op de ‘i’ zet. [...] Wij hangen de vlag uit voor de liturgische heldenmoed van deze Paus!"


Mgr. Hurkmans

Ook mgr. Hurkmans, binnen de bisschoppenconferencie belast de liturgie, reageerde in het Brabants Dagblad op de instructie:

"De angst dat goedgekeurde vertalingen uit het verleden als gevolg van de nieuwe pauselijke instructie over liturgie zullen worden afgekeurd en teruggedraaid is misplaatst. Ook is het zeker niet de bedoeling slechts oude, archaïsche taal terug te halen. Wat de paus wel beoogt is het heilige in de eucharistie te benadrukken en de zuivere geloofskennis te bewaren"

"De paus wil ook dat de teksten van de liturgie, de lezingen en de liederen beter in samenhang gebracht worden; dat liederen en muziek passen bij de teksten van de betreffende zondag, zoals dat al in de Franse kerken wordt geprobeerd."

"Het gaat niet om de taal, maar om de geloofskennis die moet worden overgedragen. Archaïsche, plechtige taal mag dan niet passen in een krant; in samenhang met zang en muziek klinkt dat heel anders. Uit contacten met mensen weet ik dat ze terugverlangen naar een mystieke, geheimnisvolle taal, die ruimte geeft om te denken, te bidden. Te gewone taal geeft die ruimte niet"

De volledige tekst van de instructie 'Liturgiam Authenticam' is in het engels te lezen op de website van het Vaticaan. <a href="http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds/documents/rc_con_ccdds_doc_20010507_liturgiam-authenticam_en.html" target="_blank">Klik hier om de tekst te lezen.</a>
 
 

 

Rorate Zoeken