Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

“Sek­tarisch!” of “De vlag uit!”: reac­ties op Litur­giam Authen­ti­cam

RKnieuws­net — De laat­ste dagen is er van ver­schil­lende kan­ten gereageerd op de Vat­i­caanse instruc­tie “Litur­giam Authen­ti­cam”, die onder andere een meer nauwkeurige ver­tal­ing van de Lati­jnse litur­gis­che tek­sten eist.
Oost­er­huis

De Volk­skrant vroeg het com­men­taar van dichter en lied­schri­jver Huub Oost­er­huis: <Br>“Oost­er­huis denkt dat het niet zo’n vaart zal lopen met de veran­derin­gen. Over vijf jaar kan er weer een andere paus zijn, rede­neert hij. Boven­dien trekt in Ned­er­land nie­mand zich ‘een don­der’ aan van de decreten uit het Vat­i­caan. De plaat­selijke kerken laten zich de wet niet voorschri­jven. ‘Het is een belache­lijk ver­oud­erd, bijna sek­tarisch stand­punt dat Rome inneemt.’”

Begri­jpelijk taal­ge­bruik

In ver­schil­lende reac­ties klinkt de vrees door dat de nieuwe richtli­j­nen een starre ver­tal­ing zullen oplev­eren, die niet goed aansluit bij het mod­erne taal­gevoel van van­daag. ‘Litur­giam Authen­ti­cam’ pleit echter voor begri­jpelijk taal­ge­bruik: “De inhoud van de orig­inele tek­sten moet duidelijk en begri­jpelijk zijn, zelfs voor gelovi­gen die geen enkele intel­lectuele vorm­ing hebben. Met het oog hierop moeten de ver­talin­gen zich ken­merken door een soort taal die makke­lijk te begri­jpen is, maar die tegelijk­er­tijd de waardigheid, schoonheid en leer­stel­lige nauwkeurigheid van de tekst bewaart”

Het gaat om de inhoud

De instruc­tie keert zich dus vooral tegen ver­talin­gen die de oor­spronke­lijke tekst inhoudelijk aan­tas­ten.

Oost­er­huis geeft zelf aan dat er wat dat betreft inder­daad ter­men bewust anders zijn ver­taald:
“Als voor­beeld van mogelijke veran­der­ing noemt Oost­er­huis het gebruik van het woord ‘offer’, een ver­tal­ing van het Lati­jnse sac­ri­fi­cium. Offer is in Ned­er­landse tek­sten in de jaren zes­tig veran­derd in ‘gave’, van­wege de onplezierige beteke­nis van het eerste woord. Een ander voor­beeld: in de brieven van Paulus wordt gespro­ken van ‘broed­ers’ ter­wijl man­nen en vrouwen wor­den bedoeld. In Ned­er­landse tek­sten staat daarom vaak ‘mensen’ of ‘broed­ers en zusters’.

“De vlag uit!”

Com­men­taar uit een heel andere richt­ing was te lezen op de (par­ti­c­uliere) web­site <a href=“http://www.rkkerk.nl” target=“_blank”>rkkerk.nl</a>. Erik Sei­del, pas­toor van de Heilig Hart­parochie in Eind­hoven geeft zijn visie in een com­men­taar weer:

“In de jaren 60 was er – mede dankzij Huub Oost­er­huis en andere exper­i­menteer­plaat­sen – een enorme hoeveel­heid tek­sten ontstaan die op een heel vrije manier met God omgin­gen. Toen nu de offi­ciële Lati­jnse tek­sten moesten wor­den ver­taald, zocht men een aansluit­ing van de mod­erne the­olo­gie en de onstane mod­erne tek­sten op de oude tek­sten van het Lati­jnse mis­saal. Dat betek­ende dat men de ver­tal­ing wat vri­jer maakte en meer aangepast aan de the­olo­gie van de jaren 60 en 70.”

“Enkele voor­beelden: zoals Huub Oost­er­huis opmerkt in de krant, werd het woord sac­ri­fi­cium (dat let­ter­lijk ‘offer’ betekent) ver­taald door ‘gave’. Hij vindt dat een goed ontwik­kel­ing. Zo ook het woord anima (dat let­ter­lijk ‘ziel’ is) door ‘geest’. Altare (altaar) werd ‘tafel’; Calix (Kelk) werd ‘beker’; Omnipotens (almachtig) werd ‘machtig’; sacra mys­te­ria (heilige geheimen) werd ‘heilige maaltijd’ en zo kun­nen we nog wel hon­der­den voor­beelden noe­men. Het is natu­urlijk duidelijk dat hier niet alleen een ver­tal­ing ontstond, maar eigen­lijk een hele nieuwe manier van over God denken. Alles wat maar riekte naar ver­heven­heid (almacht, altaar, offer, etc.) moest wijken voor gewone mensen­taal.”

“Wij kun­nen […] niet straf­feloos een kloof laten ontstaan tussen wat we geloven en wat we vieren. Als wij in onze vierin­gen een andere taal spreken dan in onze geloofs­boeken, dan kun­nen we er zeker van zijn dat wij op den duur niet meer geloven wat er in de boeken staat. En dat is nu al duidelijk meet­baar, na 35 jaar liturgiev­ernieuwing. […] Ik vind het om die reden heel erg goed dat onze Paus nu de pun­t­jes op de ‘i’ zet. […] Wij hangen de vlag uit voor de litur­gis­che helden­moed van deze Paus!”


Mgr. Hurk­mans

Ook mgr. Hurk­mans, bin­nen de biss­chop­pen­con­fer­en­cie belast de liturgie, reageerde in het Bra­bants Dag­blad op de instruc­tie:

“De angst dat goedgekeurde ver­talin­gen uit het verleden als gevolg van de nieuwe pauselijke instruc­tie over liturgie zullen wor­den afgekeurd en terugge­draaid is mis­plaatst. Ook is het zeker niet de bedoel­ing slechts oude, archaïsche taal terug te halen. Wat de paus wel beoogt is het heilige in de eucharistie te benadrukken en de zui­v­ere geloofsken­nis te bewaren”

“De paus wil ook dat de tek­sten van de liturgie, de lezin­gen en de liederen beter in samen­hang gebracht wor­den; dat liederen en muziek passen bij de tek­sten van de betr­e­f­fende zondag, zoals dat al in de Franse kerken wordt geprobeerd.”

“Het gaat niet om de taal, maar om de geloofsken­nis die moet wor­den overge­dra­gen. Archaïsche, plechtige taal mag dan niet passen in een krant; in samen­hang met zang en muziek klinkt dat heel anders. Uit con­tacten met mensen weet ik dat ze terugver­lan­gen naar een mystieke, geheimnisvolle taal, die ruimte geeft om te denken, te bid­den. Te gewone taal geeft die ruimte niet”

De volledige tekst van de instruc­tie ‘Litur­giam Authen­ti­cam’ is in het engels te lezen op de web­site van het Vat­i­caan. <a href=“http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds/documents/rc_con_ccdds_doc_20010507_liturgiam-authenticam_en.html” target=“_blank”>Klik hier om de tekst te lezen.</a>
 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?