Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

Terug­b­lik op de eerste van twee gezinssyn­odes in Rome

De afgelopen weken zijn we getu­ige geweest van een unieke gebeurte­nis in het katholieke leven: biss­chop­pen uit de gehele wereld waren bijeen om met elkaar van gedachten te wis­sen over het huwelijk en gezin in de con­text van de nieuwe evan­ge­lisatie. Op basis van een wereld­wi­jde enquête onder biss­chop­pen in de gehele wereld was duidelijk gewor­den dat met name in het Westen er nogal een kloof is tussen de visie van de Kerk op sek­su­aliteit, relaties en vrucht­baarheid, enerz­i­jds, en de manier waarop daar in de met name de west­erse wereld mee omge­gaan wordt anderz­i­jds, ook door katholieke chris­te­nen. Paus Fran­cis­cus heeft het drin­gend nodig geacht om dit vraagstuk grondig te bek­ijken en scheef er een ‘syn­odaal pro­ces’ voor uit over een peri­ode van twee jaar, waar­van we de aftrap nu beleefd hebben. 

Eerste week

Het eerste resul­taat van de syn­ode was een werk­doc­u­ment dat de dis­cussies van de eerste week samen­vatte. Het doc­u­ment ontke­tende een storm in de Kerk en in de de media, bij vriend en vijand van de ‘katholieke doc­trine’. Voor de één was het de ein­delijk ver­hoopte ‘relax­atie’ van de ‘strenge’ houd­ing van de Kerk op het gebied van de sek­su­aliteit en de samen­lev­ingsvor­men, voor de ander was het een schan­dalig afs­tand nemen van de aloude en con­stante leer van de Kerk. Bepaalde groepen van mensen, zoals homosek­sue­len wer­den nu ein­delijk eens posi­tief beje­gend, vol­gens de een, maar zouden vol­gens anderen veel te gemakke­lijk in de Kerk opgenomen moeten wor­den, alsof er met homosek­su­aliteit niet zoveel mis is. En natu­urlijk was er het overver­hitte debat rond het al dan niet mogen ont­van­gen van de com­mu­nie tij­dens de eucharistievier­ing door hertrouwde geschei­de­nen. Afgaande op de media leek het daar zo’n beetje over te gaan. Ook biss­chop­pen en kar­di­nalen uit­ten zich in inter­views en namen soms wel erg duidelijk afs­tand van hun broed­ers in het ambt. Tegelijk waren er min­stens zoveel getu­igenis­sen van biss­chop­pen die min­der opvie­len in de media maar die de week als een broed­er­lijke ont­moet­ing type­er­den, waarin — op aan­drin­gen van de paus — frank en vrij gedachten met elkaar uit­gewis­seld kon­den wor­den. 

Week twee

De tweede week, waar op basis van de voorliggende tekst in taal­groepen gedis­cussieerd wer­den, resul­teer­den in een nieuw doc­u­ment dat inhoudelijk flink bijgesteld was in de richt­ing van de visie van de Kerk op huwelijk en gezin, ten koste van bepaalde pas­sage waarin een ver­re­gaande han­dreik­ing werd gedaan naar mensen met andere opvat­tin­gen of lev­ens­ge­woon­ten. Vanzelf­sprek­end werd deze tekst door som­mi­gen hartelijk ver­welkomd, andere waren teleurgesteld: de ver­hoopte vernieuwing paus Fran­cis­cus zou weer zijn terugge­draaid. Een veel­ge­ho­orde kri­tiek echter op het eerste doc­u­ment was dat alle aan­dacht leek uit te gaan naar mensen in ‘onregel­matige’ sit­u­aties, ter­wijl de huwelijken en gezin­nen die — soms niet zon­der moeite — er wél in sla­gen Gods plan voor man en vrouw vorm te geven nauwelijks enige onder­s­te­un­ing kre­gen. En men vond dat  dat plan van God dat in de Bij­bel en de tra­di­tie aan ons is ‘geopen­baard’ er niet in voork­wam. In die zin was een bijstelling vol­gens de meeste biss­chop­pen beslist nodig, maar de vraag is dan natu­urlijk weer hoe de nieuwe tekst ont­van­gen zal wor­den. De posi­tieve zin­sne­den over mensen in ‘onregel­matige sit­u­aties’ moesten het een beetje ont­gelden. 

Werk­doc­u­menten

Wat vaak uit beeld verd­wi­jnt is de sta­tus van dergelijke doc­u­menten. Het zijn geen stand­punt­bepalin­gen van der Kerk maar dis­cussi­es­tukken, werk­doc­u­menten. Toch rea­geren velen, biss­chop­pen, priesters, jour­nal­is­ten, gelovi­gen en ongelovi­gen die je spreekt, alsof zaken nu al geregeld zijn en de kaarten al geschud zijn. Niets lijkt min­der waar. Allereerst is dat­gene wat de Kerk de afgelopen decen­nia en eeuwen over deze zaken gezegd heeft ‚niet opeen ‘oude koek’, achter­haald of zo. Boven­dien zal de paus als ‘hoog­ste baas’ pas na de tweede syn­ode in 2015 zijn con­clusies trekken. Wat de Kerk daar­bij beoogt is het beste voor haar leden en voor de hele men­sheid naar voren te bren­gen, dat wat werke­lijk waar is omtrent het bestaan van man en vrouw en goed voor hen om te beleven. Dat doet zij op basis van de open­bar­ing die tot ons komt door de bij­bel en de tra­di­tie, niet zon­der te luis­teren naar de vra­gen, opvat­tin­gen en ook noden van de mensen. Maar uitein­delijk gaat het niet om onze ‘eigen wijsheid’ maar om die van God die door de leer­stel­lige en pas­torale houd­ing van de Kerk heen moet spreken. 

Duidelijkheid

Soms moet zij daar­bij duidelijkheid bieden over wat zij meent — niet over één nacht ijs gaand — dat bepaalde zaken niet goed zijn voor de mens of gewoon niet waar. Dat kan voor mensen in bepaalde sit­u­aties of met bepaalde denkbeelden een con­frontatie inhouden. Op dat moment is het van belang altijd per­soon en zaak uiteen te houden. Het is niet omdat de Kerk bepaalde samen­lev­ingsvor­men niet als ver­standig, niet con­form  Gods wijsheid kan beschouwen, dat zij betrokke­nen in die sit­u­aties niet als mens zou waarderen, hun capaciteiten en tal­en­ten niet zou onderken­nen, de waardigheid van hun per­soon niet zou willen onder­li­j­nen of hen niet welkom zou willen heten. De kunst is dus om per­so­nen en zaken ven elkaar weten te onder­schei­den. De kunst is ook om een taal te ontwikke­len — en dat lijkt de opzet van de paus — die recht doet aan wat objec­tief gezien waar is en goed voor de mens, zon­der ook maar iemand onn­odig voor het hoofd te stoten. Tegelijk zal het niet altijd mogelijk zijn om uit­slui­tend posi­tieve bood­schap­pen af te geven, als we zien dat er din­gen mis­lopen. Dan heeft de Kerk de morele ver­plicht­ing om in liefde de waarheid wat meer te accentueren, zoals oud­ers dat wel eens bij een kind moeten doen.   

Terug naar de bis­dom­men

De tekst die nu het resul­taat is van deze syn­ode en nog in andere talen dan het Ital­i­aans moet ver­schi­j­nen, is dus opnieuw een dis­cussi­es­tuk, een werk­doc­u­ment, geen stand­pun­ten van de Kerk, ook al kan je het denken van de Kerk er natu­urlijk wel in lezen. Biss­chop­pen keren terug naar hun lan­den om in hun biss­chop­pen­con­fer­en­ties en bis­dom­men een jaar lang over dit onder­w­erp verder na te denken en te praten. Wat we zouden ver­geten is dat we dat pro­ces zouden moeten situeren in de nieuwe evan­ge­lisatie. Het zou dus niet allen moeten lei­den tot felle debat­ten over sek­suele moraal, samen­lev­ingsvor­men, al dan niet toege­laten wor­den tot de com­mu­nie, maar over hoe het gezin in een gesec­u­lariseerde wereld een plaats van geloof en van nieuwe  evan­ge­lisatie zou kun­nen zijn. De focus lijkt nu wat zwaar te liggen op wat men als prob­lema­tis­che sit­u­aties ziet: maar er zijn ook gezin­nen die een ware ‘huiskerk‘ zijn en geloof, hoop en liefde om zich heen ver­sprei­den. 

God

Een laat­ste aspect dat ons inziens wordt onder­be­licht is dat de Kerk uitein­delijk niet slechts door biss­chop­pen wordt bestu­urd, met als eerste onder gelijken die van Rome, maar dat er ook nog zoi­ets of Iemand bestaat als God, die deze Kerk nu al 20 eeuwen door woelige baren leidt, inclusief intriges en wange­drag onder biss­chop­pen, die van Rome soms niet uit­ge­zon­derd, ruzies en con­flicten, dwalin­gen en mis­stap­pen. Te gemakke­lijk wordt de Kerk als een louter menselijke instelling bezien, als zou het slechts van menselijke vaardighe­den afhangen of men slaagt tot een con­sen­sus te komen. En als je dan ziet met welke al te menselijke en soms min­der fraaie uit­latin­gen, ook van biss­chop­pen, dat gepaard gaat, dan denk je: hoe moet dat goed komen? Maar menselijk gespro­ken is het onverk­laar­baar dat de Kerk er na al die eeuwen nog is en bli­jft groeien op wereld­schaal en met wis­se­lend suc­ces dat goede nieuws van de mensge­wor­den tweede god­delijke per­soon door bli­jft geven. Het zou ons dus enerz­i­jds moeten ver­bazen als der tij­dens zo’n syn­ode geen gespierde dis­cussies zouden zijn tussen biss­chop­pen en kar­di­nalen én de paus.  Maar het zou ons nog méér moeten ver­bazen, ja het is uit­ges­loten als we Chris­tus mogen geloven, dat de Kerk deze storm niet te boven zou komen en uitein­delijk een aan onze tijd aangepast antwo­ord weet te for­muleren op de vra­gen die er over het man– en en vrouw-zijn, de sek­su­aliteit en de vrucht­baarheid, het huwelijk en het gezin, in een open en respectvolle dialoog met mensen in om het even welke lev­enssi­t­u­atie en in een con­text — daar herin­nert ons emeritus-paus Bene­dic­tus XVI ons deze week via zijn sec­re­taris nog even aan — van evan­ge­lisatie. Dat hangt ook niet alleen van biss­chop­pen af maar van alle betrokke­nen, priesters, religieuzen, leken, en in niet in de laat­ste plaats van God, die door zijn Geest op een mys­terieuze wijze zijn Kerk op aarde nieuw leven geeft, bli­jft inspir­eren en steeds weer uitzendt om in vreugde het goede nieuws aan alle mensen te bren­gen van zijn liefde en barmhar­tigheid. 

Vin­cent Kemme

 

 

 

 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?