Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

Bel­gis­che Kerk in dialoog — vijftig jaar na Vat­i­canum II

De afgelopen dagen mocht ik getu­ige zijn van een naar mijn inschat­ting uniek col­lo­quium in Bel­gië: ‘Kerk in Dialoog’, een terug­b­lik op het Tweede Vat­i­caanse Con­cilie, vijftig jaar later. Op zich wellicht niet zo’n uniek thema, ware het niet dat het ging om een col­lo­quium dat de twee ‘dochteruni­ver­siteiten’ (of ‘zusteruni­ver­siteiten’) bijeen­bracht van de eind jaren zes­tig ges­plit­ste pres­tigieuze uni­ver­siteit van Leu­ven (de KUL en de UCL), plus nog twee Igna­ti­aans geïn­spireerde the­ol­o­gis­che instellin­gen uit Brus­sel, het ‘Insti­tut d’Etudes Théologiques’ (IET) en ‘Lumen Vitae’. Daarmee werd deze her­lez­ing van Vat­i­canum II de aan­lei­d­ing voor een dialoog tussen the­olo­gen uit beide taal­ge­meen­schap­pen én van zeer uiteen­lopende the­ol­o­gis­che oriën­taties. 

Dubbele polar­isatie

Zelf ges­tudeerd hebbend aan het IET én een jaar aan de KUL, als Ned­er­lan­der in Bel­gië, was dit even­e­ment een belev­ing van hoe je van­daag een ‘dubbele polar­isatie’, die van een in twee talen en cul­turen ‘gepo­lariseerd’ Bel­gië en die van meer ‘ortho­doxe’ en meer ‘heden­daagse’ the­ol­o­gis­che scholen (wat men ook onder dergelijke ter­men moge ver­staan) kan over­sti­j­gen door ont­moet­ing en dialoog. Het ‘brein’ achter deze opzet was de aarts­biss­chop van Mechelen-Brussel, André-Joseph Léonard, die de Bel­gis­che biss­chop­pen en de par­ticiperende the­ol­o­gis­che instelling achter het idee had weten te kri­j­gen. De aarts­biss­chop genoot dan ook zicht­baar van de uiteen­lopende voor­drachten van en dis­cussies met pro­fes­soren van elk van deze instellin­gen of van verre streken naar Bel­gië afgereisd: Kenia, Frankrijk/Libanon, De Congo en Colom­bia.

Geloof­sleer in dialoog

De ‘aftrap’ van het col­lo­quium vond plaats in de Nationale Basiliek van het Heilig Hart te Koekel­berg, met een feestelijke eucharistievier­ing gepresideerd door de aarts­biss­chop, met aan zijn zijde, de pre­fect van de Con­gre­gatie voor de Geloof­sleer Ger­hard Lud­wig Müller, de apos­tolisch nun­tius in Bel­gië, mgr.  Giac­into Berloco, en een niet ger­ing aan­tal Bel­gis­che biss­chop­pen van ‘Noord’ en ‘Zuid’. Opval­lend was het relatief hoge per­cent­age — in feite de meerder­heid! — mensen met een andere dan blanke huid­skleur onder de aan­wezige gelovi­gen, alsof Afrika­nen en Azi­aten die in Leu­ven of Brus­sel wonen, stud­eren of werken beter begrepen had­den wat hier zich afspeelde dan de Bel­gen zelf. Na de vier­ing lei­dde pro­fes­sor Lieven Boeve van de KUL de eerste grote voor­dracht in van de Duitse hoeder van de kerke­lijke geloofs­doc­trine, kar­di­naal Müller, die nu niet direct Boeves the­ol­o­gis­che ‘geestver­want’ genoemd kan wor­den. In zijn voor­dracht werkte de kar­di­naal het ‘dialoog-karakter’ van Gods open­bar­ing uit, dat door het tweede Vat­i­caans con­cilie als uit­gangspunt was genomen om de relaties van de Katholieke Kerk met de andere chris­te­nen, de andere reli­gies, de niet-gelovigen, de cul­turen en de heden­daagse wereld cen­traal te stellen. In het slot van zijn voor­dracht lichtte hij daar­bij ook toe hoe de Con­gre­gatie voor de Geloof­sleer, belast met de taak ‘de geloofs– en zeden­leer in de hele Katholieke Kerk te bevorderen en te bescher­men’ en daar­door bij niet weini­gen eerder het imago hebbend de dialoog in de Kerk te smoren, toch ook ‘op alle niveaus col­le­giaal en dial­o­gisch werkt’. 

Vat­i­canum II dialo­gaal

De twee erop vol­gende dagen von­den plaats in respec­tievelijk Louvain-la-Neuve, de in de jaren zeventig uit de grond gestampte nieuwe uni­ver­siteitsstad voor de Franstal­ige ‘dochter’ van de Leu­vense uni­ver­siteit, en het ‘oude’ Leu­ven. Cen­traal ston­den de vier grote ‘dialo­gale’ doc­u­menten van het Con­cilie: over de toe­nader­ing tussen de geschei­den chris­telijke Kerken (‘Uni­tatis Red­in­te­gra­tio’), de relaties met het Joden­dom, Islam en de andere gods­di­en­sten (‘Nos­tra Aetate’), de geloofsverkondig­ing tot de niet-christenen (‘Ad Gentes’) en het gesprek met de heden­daagse wereld en alle mensen van goede wil (‘Gaudium et Spes’). De ini­ti­atiefne­mers van het col­lo­quium, von­den het 50 jaar na het Con­cilie “zeer de moeite waard om deze vier ‘dialo­gale’ doc­u­menten van het con­cilie te her­lezen vanuit de kruis­bes­tu­iv­ing met de meer ‘doc­trinele’ of ‘leer­stel­lige’ doc­u­menten over de Kerk en de open­bar­ing (‘Lumen Gen­tium’, ‘Dei Ver­bum’). Dat leverde geen scherpe debat­ten op en er kwa­men geen grote tegen­stellin­gen aan het licht. Daar­bij zij opge­merkt dat meer heikele thema’s zoals bespro­ken tij­dens de recente biss­chop­pen­syn­ode in Rome over huwelijk en gezin — men denke aan sek­suele moraal en de post-conciliaire ency­cliek ‘Humane Vitae’ waarin de hor­monale con­tra­cep­tie werd afgewezen — niet op de agenda ston­den en hoog­stens een enkele keer, in het kader van de besprek­ing van het con­ciliedoc­u­ment ‘Gaudium et Spes’ even zijdel­ings en met een lichte snier naar het offi­ciële kerke­lijk stand­punt genoemd wer­den. 

Con­flictver­mi­j­dend

Al met al dus een uiterst vrien­delijke, wat  ‘con­flictver­mi­j­dende’ ont­moet­ing tussen Vlamin­gen en Franstal­i­gen, meer ‘heden­daagse’ en meer ‘ortho­doxe’ the­olo­gen die in peis en vree ver­liep en iedereen de gele­gen­heid gaf om elkaar te leren ken­nen en met elkaar in dialoog te tre­den. Een voor­recht om als ‘Neder­belg’ daar­van getu­ige te mogen zijn en in deze ont­moet­ing te mogen delen. 

Vin­cent Kemme

 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?