Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

Katholieke en evan­ge­lis­che chris­te­nen, huwelijk en gezin

Een van de bemoedi­gende nieuws­feiten van de afgelopen week was het bericht over de samen­werk­ing van de Evan­ge­lis­che Alliantie en het Vat­i­caan op heg ter­rein van het huwelijk. Daar­bij komen een paar ontwik­kelin­gen bij elkaar die ik bij­zon­der toe­juich: een verder­gaande wed­erz­i­jdse ken­nis­mak­ing en samen­werk­ing tussen evan­ge­lis­che chris­te­nen en de katholieke kerk en een her­bezin­ning op het huwelijk op basis van wat God in de bij­bel ons daarover zegt. 

In Ned­er­land meer dan in Bel­gië ken­nen we sinds de jaren zeventig de aan­wezigheid van de zg. ‘Evan­ge­lis­che chris­te­nen’: een vee­lal op Amerikaanse keest geschoeide vorm van chris­ten­z­ijn, die geken­merkt wordt door lokale geloof­s­ge­meen­schap­pen met een intense vorm van geza­men­lijk gebed, lof­pri­jz­ing, en gemeen­schap­szin. En toen de jaren zes­tig de ‘tra­di­tionele kerken’ had­den leeg geveegd, doken deze chris­te­nen op in hun ‘gemeentes’, onder lei­d­ing van een sterke lei­der­s­figuur, vaak samengesteld ui chris­te­nen vanuit die tra­di­tionele kerken, die daar teleurgesteld weg waren gegaan van­wege — in veel gevallen — een te hor­i­zon­tale, en te weinig rad­i­cale op Jezus gerichte verkondig­ing. Anderen leer­den de Heer ken­nen in deze krin­gen, omdat Hij daar als een lev­ende god­delijke per­soon verkondigd werd, wat we van de tra­di­tionele parochies en gemeentes niet meer kon­den zeggen. Daar beproefde de pas­toors en dom­i­nees vaak de meer maatschap­pij betrokken weg om het geloof rel­e­vant te maken, en riskeer­den daar­bij God als een vage abstrac­tie wat naar de achter­rond te laten verd­wi­j­nen. In Ned­er­land lei­dde dat tot de Evan­ge­lis­che Omroep, die zou uit­groeien tot een van de grote spel­ers in dat unieke omroepbestel. En het leek alsof zij het als enige aan evan­ge­lisatie deden, in de Ned­er­landse samen­lev­ing, zij het op de voor hen typ­is­che protes­tantse wijze: alle aan­dacht voor Jezus, alleen de bij­bel als geloofs­bron én de vaardighe­den van de voor­ganger om dat wat Woord van God op een sprek­ende manier te becom­men­tar­iëren, weinig aan­dacht voor sacra­menten, en natu­urlijk gaan aan­dacht voor heili­gen zoals de moeder van God, of opvol­gers van apos­te­len, in het bij­zon­der de opvol­ger van Petrus. 

Polar­isatie

Onder­tussen bij de katholieken brak er in Ned­er­land een moor­dende polar­isatie los, tussen ‘pro­gressieven’ en ‘con­ser­vatieven’, mensen die het liefst los van Rome wilden om een mod­ern chris­ten­dom te ontwer­pen, en mensen die de paus wel­haast dreigden door te knuffe­len, niet zon­der voort­durende afwi­jz­ing van de ‘ket­ters’ ter linker zijde in de Kerk. Tussen de twee kam­pen bewogen zich nog wat schuchter de ‘nieuwe beweg­ing’ zoals de charis­ma­tis­che vernieuwing, Foco­lare en andere, die nauwelijks enige aan­dacht kre­gen, ook niet van de katholieke biss­chop­pen. Dat duurde tot in de jaren negentig, toen er vor­men van dialoog in gang gezet werend tussen de elkaar wantrouwende en soms ook bestri­j­dende groepen, maar het kerk­be­zoek was inmid­dels gemil­lime­terd en de sfeer in de kerk weinig aantrekke­lijk. 

In Vlaan­deren deed men er alles aan om de polar­isatie van ‘de Hol­lan­ders’ buiten de deur te houden. De beleefde Vlam­ing zou ook nooit zo expli­ciet zijn mening tegen­over die van de anders zette, zoals de ‘Hol­lan­ders’ dat heel wat vlot­ter gewend zijn te doen, met het voordeel van de duidelijkheid, maar het nadeel van de sterk ver­sto­orde relaties bin­nen de kerk. Toch zou de polar­isatie onder­huids ook in Vlaan­deren niet onopge­merkt bli­jven, eerder onder­houd, maar af en toe ook luidruchtig boven­gronds. Evan­ge­lis­che chris­te­nen lei­d­den er een veel beschei­dener bestaan, in aan­tal, en keken jalo­ers naar hun noordelijke broed­ers en de ver­wezen­lijkin­gen van onder meer de EO, een onmo­gelijkheid in het Bel­gis­che omroepbestel. 

Sek­suele moraal

Op de achter­grond van de alles de com­pleet veran­derde moraal op het ter­rein van sek­su­aliteit, relaties, huwelijk en gezin. Door de intro­duc­tie van de pil en de mas­sale afwi­jz­ing van het door Paulus VI ook op dit hor­monale mid­del toegepaste aloude bij­belse en kerke­lijke ver­bod op anti­con­cep­tie, kwam de huwelijk­strouw op de tocht te staan, ontstond de ‘behoefte’ aan abor­tus wegens fal­ende anti­con­cep­tie, werd seks een genot­mid­del los van de voort­plant­ing, zodat het ook niet meer vol­strekt rel­e­vant was om dat tussen mensen van ver­schil­lend ges­lacht te beperken. Het huwelijk werd gerel­a­tiveerd en gezin­nen vie­len steeds meer uiteen, met alle gevol­gen voor de door echtschei­din­gen van hun oud­ers geteis­terde jon­gere gen­er­atie. En zo komen we aan in onze tijd die geken­merkt wordt door een grote cri­sis in het kerk-zijn én in de belev­ing van de relatie tussen man en vrouwen de ver­wekking van nieuw leven. 

Het is in die con­text dat evan­ge­lis­che en katholieke chris­te­nen elkaar meer en meer vin­den, bijvoor­beeld in hun gemeen­schap­pelijke strijd voor de beschermwaardigheid voor het onge­boren leven, het gezin en de ter­mi­nale patiënt. De oec­u­menis­che beweg­ing van de tweede helft van de twintig­ste eeuw, die voortk­wam uit de frus­tratie van het ver­sprei­den van een verdeeld chris­ten­dom in de derde wereld, leek soms tot stil­stand te komen, ver­strikt als de kerken zelf waren in hun interne stri­jd­pun­ten. Maar de geest waait waar Hij wil en zo ontston­den er steeds meer goede con­tacten tussen katholieken en evan­ge­lis­che chris­te­nen, wereld­wijd en ook in onze streken. En van­daag zijn we dan getu­ige van het samen­lopen van enkele grote beweg­in­gen: een verdere toe­nader­ing tussen evan­ge­lis­che en katholieke chris­te­nen, lokaal en op wereld­schaal, de opkomst van nieuwe beweg­in­gen en ‘nieuwe evan­ge­lisatie bin­nen de Kerk en een diep­gaande bezin­ning op de man-vrouw– relatie, de sek­su­aliteit, het huwelijk en het gezin, ingezet door de twee syn­odes die de ‘charis­ma­tis­che’ paus Fran­cis­cus heeft ingezet. Het nieuws van deze week, dat er een werk­groep gevormd is door de wereld­wi­jde Evan­ge­lis­che Alliantie en het Vat­i­caan, over het huwelijk op bij­belse grond­slag, breng dit alles samen. 

Gezinssyn­ode en de bij­bel

Rond de eerste van de twee gezinssyn­odes hebben we we veel tumult waargenomen. Voor de één was het een ver­adem­ing dat de kerk een posi­tieve han­dreik­ing leek te willen doen naar de vele mensen die wellicht nog lid zij van de Kerk maar in ‘prob­lema­tis­che’ relaties leven, zoals hertrouwde geschei­de­nen,  homosek­suele paren of ander­szins. Maar anderen maakte zich grote zor­gen over de onduidelijkheid die daar­door ontstond over de kerke­lijke visie op huwelijk en gezin. De biss­chop­pen bijeen in Rome zijn met een aangepaste tekst naar hun bis­dom­men vertrokken, om daar een jaar lang met hun priesters en leken na te denken over ‘het gezin in de con­text van evan­ge­lisatie’. Op aller­lei plaat­sen wor­den ini­ti­atieven ont­plooid om dit thema nader te bestud­eren en uit te diepen. Daar voegt zich nu de inter­ac­tie op dit onder­w­erp bij tussen de katholieken en evan­ge­lis­che chris­te­nen, die ons helpen de bij­belse inspi­ratie omtrent huwelijk en gezin opnieuw op te doen. Waar we getu­ige van zijn is ‘kerk in volle beweg­ing’: er is geen kans om in te dut­ten, zelfs de seculiere media vol­gen ons met ver­hoogde alertheid. Mijn voors­tel is dan ook om dit pro­ces vooral posi­tief te bezien, waar mogelijk een bij­drage aan et lev­eren, allereerst door gebed en door ons voor­beeldig getu­ige­nis: in ons huwelijk zo wij getrouwd zijn, in onze houd­ing ten opzichte van het gezin, in de omgang met de menselijke sek­su­aliteit en vrucht­baarheid, maar ook in een posi­tieve houd­ing ten opzichte van mensen die miss­chien niet meteen onze mening delen bin­nen en buiten de Kerk, en naar chris­te­nen van een andere kerke­lijke pluim­age die ons meer kun­nen leren dan wij op het eerste gezicht wellicht zouden denken.  

Vin­cent Kemme

 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?