Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

Col­umn — Feit en fic­tie in het katholieke nieuws

De afgelopen week hebben we weer eens vast kun­nen stellen hoe lastig het is om feit en fic­tie in de katholieke bericht­gev­ing uit elkaar te houden. Twee voor­beelden die in het oog sprin­gen, maar we zouden er veel meer kun­nen noe­men. 

Paus-emeritus Bene­dic­tus XVI zou vol­gens som­mige media ‘het syn­odaal pro­ces’ rond huwelijk en gezin hebben willen beïn­vloe­den. U weet dat er in okto­ber een bij­zon­dere biss­chop­pen­syn­ode was, waar biss­chop­pen van over de gehele wereld bijeen kwa­men om te spreken over huwelijk en gezin. Een in de media sterk uitver­g­root thema was de onmo­gelijkheid bin­nen de Kerk voor geschei­den mensen die hertrouwd zijn om in de mis de com­mu­nie te ont­van­gen. De Duitse kar­di­naal Kasper maakt zich sterk voor een ver­soe­pel­ing van de prak­tijk op dat punt, waar­bij hij een tekst van de jonge the­oloog Jozef Ratzinger, de lat­ere paus en nu emer­i­tus paus Bene­dic­tus XVI, citeert, die daar in 1972 ook mogelijkhe­den voor  ziet. 

Gecor­rigeerd

Later, als belan­grijk­ste the­oloog en ‘ver­ant­wo­ordelijke voor de geloof­sleer‘ naast paus Johannes Paulus II heeft hij afs­tand van dat stand­punt genomen en ook als paus is dat zo gebleven. Nu zijn opvol­ger, paus Fran­cis­cus, kar­di­naal Kasper de ruimte geeft om zijn punt opnieuw te maken en andere kar­di­nalen, zoals Burke, dat idee bestri­j­den, en kort nadat de eerste van de twee gezinssyn­odes is afgelopen, wordt de tekst van Ratzinger uit 1972 opnieuw uit­geven in een gecor­rigeerde ver­sie. Die cor­rec­tie en de pub­li­catieda­tum wor­den al snel geïn­ter­pre­teerd als een inter­ven­tie van de emeritus-paus in de dis­cussie, ter­wijl hij beloofd had zich volledig op de achter­grond te houden en zijn opvol­ger niet in een onmo­gelijke sit­u­atie te bren­gen door vanuit zijn kleine klooster in de Vat­i­caanse tuinen, waar hij als een mon­nik zou leven, toch van zich te laten horen. 

Klinkklare onzin

Wat blijkt het geval: er is sowieso geen sprake van een nieuw feit: de herziene tekst uit 1972 ver­wo­ordt het stand­punt dat Bene­dic­tus al decen­nia lang inneemt, zodat nie­mand zich kan ver­bazen over de inhoud ervan. Maar ook de tim­ing staat los van het syn­odale pro­ces, omdat de con­gre­gatie van de geloof­sleer al tij­den bezig is met de heruit­gave van Ratzingers werken (de man heeft een bib­lio­theek vol geschreven) en het toe­val wil dat die ene tekst in het kader van die heruit­gave nu net na de syn­ode van de drukker en dus opnieuw onder de aan­dacht komt. Daar is geen opzet bij: hoog­stens kan je het — zoals een Amerikaanse com­men­ta­tor het ‘prov­i­den­tieel’ noe­men, ten­min­ste als je het met Ratzinger/Benedictus eens bent en niet met Kasper, zoals deze Amerikaan en schri­jver dezes. Bene­dic­tus XVI zelf noemt de aan­ti­jging van inmeng­ing in het syn­odale pro­ces ‘klinkklare onzin’. 

Ruzie?

Het tweede voor­beeld betreft de bericht­gev­ing over diezelfde syn­ode voor huwelijk en gezin, waar vol­gens bepaalde media sprake zou zijn van twee kam­pen die elkaar hevig bestri­j­den. Kar­di­naal Dolan, de aarts­biss­chop van New York, zei daarover kort na de syn­ode voor de Amerikaanse tele­visie, dat hij na afloop, toe hij de kran­ten las, de indruk had dat hij bij een andere syn­ode was geweest dan waar de jour­nal­is­ten over schreven. ‘Was er dan nog een andere syn­ode Rome, die weken?’ vroeg hij zich lachend af. Paus Fran­cis­cus uitte zich de afgelopen week in dezelfde ter­men, tij­dens de audiën­tie op woens­dag­mor­gen op het Sint-Pietersplein. Er werd frank en vrij gedis­cussieerd, maar er waren geen twee kam­pen en er is geen ruzie gemaakt. 

Ges­traft

Ook meen­den bepaalde media, soms ook katholieke, dat kar­di­naal Burke, een man van de tra­di­tie en de ortho­doxie, door de paus ges­traft was voor zijn ‘anti-Kasper’ opstelling en open­lijke kri­tiek op de paus, dat die zich duidelijker over de leer van de Kerk zou moeten uit­spreken. Dat zou de paus gedaan hebben, door hem te ontslaan van zijn hoge func­tie als hoog­ste rechter van de Kerk en een cer­e­moniële taak te geven als ‘kardinaal-patroon van de soev­ere­ine Orde van Malta’. Paus Fran­cis­cus heeft daar nu ook helder­heid over ver­schaft: bij het over­li­j­den of terugtre­den van een paus, in dit geval dus het terugtre­den van paus Bene­dic­tus XVI, ver­li­est sowieso elk hoofd van een Vat­i­caanse ‘dicas­t­erie’ zijn baan, zodat de nieuwe paus de vrije hand heeft om nieuwe mensen te benoe­men: dat zijn de regels van het spel in Rome. Tra­di­tion­eel neemt het betr­e­f­fende ‘dien­sthoofd’ de zaken waar, tot­dat de nieuwe paus een nieuwe man op die plek zet, of de waarne­mende prelaat opnieuw benoemt in die func­tie. Fran­cis­cus had een Amerikaan nodig voor die Mal­tezer Orde, iemand die veel van reizen hield, en zijn gedachten gin­gen uit naar Burke. Maar dan moest hij een ander op zijn plaats als rechter benoe­men. En hij wilde Burke bij de gezinssyn­ode hebben en dat zou niet het geval zijn als hij die hoge rechters­func­tie niet meer zou hebben. Dus bespraken zij de zaak ver voor de syn­ode en hield de paus hem op zijn post tot na de syn­ode, zodat hij daar­bij aan­wezig kon zijn. Het lijkt er dus eerder op dat de paus Burke de hand boven het hoofd hield dan dat hij hem ergens voor strafte. Boven­dien waren de afspraken gemaakt, ver voor­dat de syn­ode begon en Burke zijn opmerkin­gen had gemaakt. Zou de paus dit ver­haal verzin­nen? Of zijn het de media, en ook u en ik, die wel erg gemakke­lijk hun con­clusie trekken? 

Waarheid

Ik ben opgeleid als bioloog en heb dus een weten­schap­pelijke — en geen jour­nal­istieke — vorm­ing. In de weten­schap is het zo dat je feit en inter­pre­tatie nauwkeurig van elkaar onder­scheidt. Je onder­zoek­sre­sul­taten en waarne­min­gen: dat is één. De inter­pre­tatie die je aan je resul­taten verbindt, dat is iets anders. In de jour­nal­istiek (wat natu­urlijk geen weten­schap is en ook in de weten­schap zondigt men wel eens tegen haar eigen principes) zou het niet slecht zijn als men wat ‘weten­schap­pelijker’ te werk ging, dat wil zeggen: meer op het berichten van de waarheid gericht en wat min­der op het door de bericht­gev­ing heen ver­sprei­den van de eigen visie langs de weg van die inter­pre­taties die het met de feiten niet altijd even nauw nemen. Niet een­voudig en ik beweer niet eens daar zelf in te sla­gen. Maar als we daar ook niet meer naar streven, dan zijn we verder van huis: dan belanden we in zoi­ets als ‘sci­ence fic­tion’. 

Vin­cent Kemme

PS. In afwacht­ing van de nieuwe web­site van rknieuws.net vindt u dagelijks nieuws op onze Twit­ter–pag­ina (u hoeft geen lid te wor­den) en op onze Face­book–pag­ina (waar u wel lid van moet zijn om ze te kun­nen vol­gen. Onze excuses voor het onge­mak. 

 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?