Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

OPINIE: Gezinssyn­ode beïn­vloed door homo-denken?

In een bijdrage1 aan de bek­ende Canadese katholieke prolife-website Life­Site­News heeft de Ned­er­landse katholieke psy­cho­an­a­lyti­cus Ger­ard J. M. van den Aard­weg, bek­end van zijn onder­zoek op het ter­rein van de homosek­su­aliteit, zijn bezorgdheid geuit over de ‘homo-invloed’ die bijge­dra­gen zou hebben tot de samen­stelling van het inmid­dels befaamde maar al bijgestelde inter­im­rap­port van de eerste week van de in okto­ber in Rome gehouden buitenge­wone biss­chop­pen­syn­ode over het gezin. “Hoe is het mogelijk dat ‘gay-inspiratie’ de vrije teugel is gegeven in een [kerke­lijk] doc­u­ment op hoog niveau?”, vraagt hij zich af.  

Van den Aard­weg kan als psy­cho­an­a­lyti­cus en ther­a­peut in Ned­er­land en daar­buiten beschouwd wor­den als een spe­cial­ist op het gebied van de homosek­su­aliteit2. Hij durft het aan om het fenomeen een stoor­nis te noe­men die in begin­sel te genezen zou zijn, ook al zijn deze stand­pun­ten in onze cul­tuur uiterst con­tro­ver­sieel en ook al zou genez­ing ‘niet gemakke­lijk’ zijn3. Voor mij als bioloog én katholiek4 betekent deze maatschap­pelijke veront­waardig­ing niet dat Van den Aard­weg ongelijk heeft. Het is wat mij betreft een weten­schap­pelijke dis­cussie die met redelijke argu­menten gevo­erd zou moeten wor­den. De vraag is of dat mag. Onze cul­tuur van na de ‘six­ties’ is op dit onder­w­erp erg onver­draagzaam en voor je het weet ben je ‘homo­foob’, ter­wijl je alleen maar redelijke vra­gen stelt. Op dit thema lijkt onze samen­lev­ing de weten­schap te willen mij­den, de weten­schap waar ze op zoveel andere ter­reinen zo op ste­unt. Van de andere kant lopen mensen als Van den Aard­weg het risico onze cul­tuur om de oren te slaan met de resul­taten van hun bevin­din­gen die — voor zover ook ik heb begrepen — niet in het voordeel van het ver­schi­jnsel homosek­su­aliteit pleiten. Als bioloog kan ik eerlijk gezegd op weten­schap­pelijke gron­den niet veel met het fenomeen. De vraag is op hoe we ‘de waarheid’ omtrent de sek­su­aliteit in het alge­meen en de homosek­su­aliteit in het bij­zon­der aan de man (en vrouw) bren­gen. 

Behan­del­baar?

Wat de ‘behan­del­baarheid’ betreft ligt het zo mogelijk nog gevoeliger. Inder­daad verneem ik ook van getu­igenis­sen van mensen met gevoe­lens van aantrekking tot het­zelfde ges­lacht die daar - zeg maar — van ‘genezen’5 of ten­min­ste ‘een plaats aan weten te geven’, zon­der die homosek­suele gevoe­lens (nog) in daden om te zetten, ook in het licht van het geloof6. Natu­urlijk moet men zich wel voor ‘ther­a­pieën’ — zo deze bestaan en suc­cesvol zijn -  open­stellen: wie meent niet voor ‘ther­a­pie’ in aan­merk­ing te komen zal er ook niet door ‘genezen’. Tegelijk lees ik ook dat het niet evi­dent is, zeker niet wan­neer de betrokkene al wat meer op leeftijd is en zich een bepaalde lev­ensstijl al aangeme­ten heeft. Maar net als met andere — wat de Kerk noemt — ‘onge­or­dende’ sek­suele neigin­gen mag je — lijkt me — niet van te voren uit­sluiten dat die behan­del­baarheid een realiteit is en tot op zekere hoogte suc­cesvol kan zijn. Was voor God niet ‘niets onmo­gelijk’ (vra­gen we ons in deze adventstijd af)? Is het ‘toeges­taan’ om hier ten­min­ste een gesprek over te voeren?  

Gedesil­lu­sioneerd

Deze zaken zijn voor Van den Aard­weg een gepasseerd sta­tion en zijn erg­er­nis betreft nu de homo-beïnvloeding die hem opvalt als hij het tussen­rap­port van gezinssyn­ode van okto­ber leest. Nadat hij heeft opge­merkt dat de besprek­ing van ‘homosek­sue­len en homosek­su­aliteit’ de aan­dacht van het pub­liek van het onder­w­erp van de syn­ode afleidt, merkt hij op hoe de tekst “gewone katholieken en niet-katholieken ver­wond en ver­ward heeft, eerlijke katholieken die worste­len met gevoe­lens van aantrekking tot het­zelfde ges­lacht.” Eén van hen zegt ‘gedesil­lu­sioneerd’: “Ik heb altijd geweten dat ‘gay’ niet juist is maar voelde mij gede­primeerd en alleen, want elke dag bejubelde de hele wereld om mij heen de de homosek­su­aliteit. Alleen de Katholieke Kerk was een baken van hoop voor mij, maar nu … het lijkt er op dat ik nog slechts bij Putin terecht kan!” 

Open­heid

Van den Aard­weg analy­seert de tekst minu­tieus om aan te geven waar deze in de fout gaat. Daar­bij is hij scherp, maar veron­der­stelt af en toe din­gen die ik nog onbe­wezen acht. Als voor­beeld de fameuze pas­sage waarin homosek­sue­len ‘gaven en kwaliteiten’ wor­den toegedicht die zij ‘de chris­telijke gemeen­schap te bieden hebben’. Van den Aard­weg veron­der­stelt dat het ook om gaven zou gaan die ‘inher­ent’ zijn aan hun (sek­suele) ‘oriën­tatie’. Ik denk niet dat de syn­ode­vaders dat bedoeld hebben en ver­moed dat Van den Aard­weg hier te snel con­clusies trekt. Een ander bezwaar dat ik tegen het artikel van Van den Aard­weg heb — met alle respect voor zijn per­soon — is dat hij naar mijn inschat­ting een te zwaar gewicht aan de tekst toekent. Het is waar — dat punt maakt hij ook — dat een dergelijke tekst ‘op hoog kerke­lijk niveau’ door de seculiere media en maatschap­pelijke groepen ‘geëx­ploiteerd’ kan wor­den voor de eigen agenda. Maar geeft hij de tekst niet teveel eer — net als die seculiere media — als ook hij het tussen­rap­port behan­delt alsof het een leer­stel­lig doc­u­ment is? Het is bek­end dat het slechts een weer­gave was van de vrije dis­cussie van de eerste syn­ode­week en in het geheel niet de bedoel­ing had de visie van de Kerk op sek­su­aliteit, huwelijk en gezin al weer te geven. Daarmee beweer ik niet dat de tekst te verdedi­gen is naar de inhoud, maar we moeten er niet meer van maken dan dat het was. Paus Fran­cis­cus liet in zijn woensdag-audiëntie van afgelopen week blijken dat de pub­li­catie van de tussen­tekst als ook van de dis­cussiegroepen van de tweede week, in het teken stond van de open­heid die men wilde betra­chten. Hij neemt daarmee een risico, maar siert het tegelijk de Kerk niet als zij zon­der angst open­heid nas­treeft in de manier waarop zij dis­cussieert over de manier waarop zij haar missie in de wereld wil vol­bren­gen? 

Nieuwe taal

Ik inter­pre­teer het tussen­rap­port, dat in wezen al een beetje ‘passé’ is, in de con­text van de decen­nia lang gegroeide kloof tussen de kerk­lijk visie op sek­su­aliteit, huwelijk en gezin, (sinds ‘Humane Vitae’ van Paulus VI, 1968) en de belev­ing van de sek­su­aliteit en relaties in de mod­erne — met name — west­erse maatschap­pij. Blijk­baar zijn wij er met z’n allen, pausen, biss­chop­pen, priesters, diak­ens, religieuzen en leken, niet in ges­laagd om die visie aan onze cul­tuur op een over­tu­igende manier uit te leggen. En dus zoekt de Kerk onder lei­d­ing van paus Fran­cis­cus naar een nieuwe taal, een ‘nieuwe evan­ge­lisatie‘ op dit onder­w­erp, een ‘evan­gelie van het gezin’ dat een ‘evan­gelie van vreugde ‘ is en niet slechts van weten­schap­pelijke of morele waarheid. Dat het de paus ernst is blijkt uit het feit dat hij daar maar liefst twee biss­chop­pen­syn­odes voor uitschri­jft, een wereld­wi­jde enquete aan vooraf laat gaan en een jaar reflec­tie tussen beide syn­odes. En dan moeten we nog maar bezien wat de paus gaat doen met de aan­bevelin­gen die de vrucht zullen zijn van dit syn­odale pro­ces. Is het dan niet wat ‘over­done‘ om zo bezorgd te rea­geren op een eerste tussen­rap­portage, waar — toegegeven — nogal wat bedenke­lijke zaken inges­lopen zijn?  Waren die zaken niet een beetje te verwachten, van biss­chop­pen die — zoals bijvoor­beeld Mgr. Bonny in Antwer­pen — tot het uiter­ste willen gaan — of nog wat verder -  om met hun kud­des over dit onder­w­erp in gesprek te raken. Is het niet evi­dent dat de ‘homo-denktrant’ van de wereld van nu er tot op zekere hoogte in slaagt een biss­chop te beïn­vloe­den en een syn­ode bin­nen te drin­gen, bij het zoeken naar een taal om met homosek­sue­len in gesprek te raken als Kerk. Biss­chop­pen zijn niet ‘feil­loos, syn­odes ook niet, tussen­rap­porten net zo min. Heeft de geschiede­nis niet geleerd, voor zover we het al niet in het evan­gelie kon­den lezen, dat de Kerk de veerkracht en de inspi­ratiebron­nen wel heeft om daar een antwo­ord op te for­muleren?  

Dialoog die evan­ge­liseert

Per­soon­lijk ben ik erg ent­hou­si­ast over dit streven van de Kerk, mon­di­aal, om het grote avon­tuur van de dialoog met de cul­tuur over sek­su­aliteit, huwelijk en gezin, aan te gaan. En onder dialoog ver­sta ik een gesprek dat uitein­delijk ook een evan­ge­lisatie zal zijn, als wij in liefde en niet zon­der vreugde de waarheid omtrent Gods heil­s­plan met de mens weten te com­mu­niceren. Wij moeten leren op een posi­tieve en aantrekke­lijke manier over sek­su­aliteit, relaties, huwelijk en gezin te spreken. Meer nog ver­moed ik dat ons voor­beeld, als katholieken die erin ‘ges­laagd’ zijn om de sek­su­aliteit, ons man en vrouw zijn — zoals de cat­e­chis­mus zegt — te ‘inte­gr­eren in onze per­soon­lijkheid’7, onze tijdgenoten kan over­tu­igen, meer dan onze woor­den. Het immer benadrukken van de weten­schap­pelijke en morele waarheid — die ook mij onweer­leg­baar lijken — is miss­chien niet altijd de beste optie. In elk geval weet ik zeker dat mensen die in ‘prob­lema­tis­che’ sek­suele en rela­tionele sit­u­aties leven — en ik was ooit één van hen — een ferme toon die het accent op de waarheid legt erg afs­toot, als men er al naar luis­tert en als men het al gewaar wordt. Vaak weten zowel de ‘verkondi­ger van deze waarhe­den’ als de ont­van­gende par­tij lastig het onder­scheid te maken tussen het onder­w­erp waarover men spreek (in dit geval het fenomeen van de homosek­su­aliteit, dat geen steun ver­di­ent), en de per­soon die het aan­gaat, die altijd en  tegen elke oprijs gere­specteerd dient te wor­den, hoe hij of zij ook denkt of leeft. Indien onze toon niet de juiste is, kan iemand zich snel aangevallen voe­len door degene de waarheid ‘in pacht’ lijkt te hebben. Voorzichtigheid, respect, liefde en vrien­delijkheid zijn wat mij betreft sleutel­wo­or­den.

Vin­cent Kemme

Voet­noten:

1 The gay inspi­ra­tion under­ly­ing the Vat­i­can synod’s interim report (Life­Site­News)

2 Ger­ard J. M. van den Aard­weg (Wikipedia)

3 ‘Van homosek­su­aliteit ben je niet zomaar af’ (Katholiek Nieuws­blad) 

4 Over Biofides

5 Narth.com

6 Courage RC

7 Cat­e­chis­mus van de Katholieke Kerk: Roeping tot kuisheid § 2337

 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?