Dagelijks nieuws van Rorate op Face­book en Twit­ter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek per­spec­tief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest inter­es­sante nieuwt­jes van diverse Ned­er­landse, Vlaamse nieuws­bron­nen. Van de berichten die nog op deze site ver­schi­j­nen kri­jgt u — indien u geabon­neerd bent — weke­lijks een elek­tro­n­is­che nieuws­brief, in de nacht van zater­dag op zondag. Bin­nen afzien­bare tijd zal deze pag­ina volledig wor­den herzien. 

Paus, anti­con­cep­tie, ver­ant­wo­ord oud­er­schap en de koni­j­nen

Op de terug­weg uit de Fil­ip­pi­j­nen heeft paus Fran­cis­cus weer van zich doen spreken door zijn inmid­dels tra­di­tionele per­scon­fer­en­tie ‘uit de losse pols’ aan boord van het vlieg­tuig. Op een vraag van een jour­nal­ist ging hij in op de kwestie van de anti­con­cep­tie en liet hij weten dat de visie van de Kerk daarover niet zou veran­deren onder zijn pon­tif­i­caat. Waar het de paus om gaat is ‘ver­ant­wo­ord oud­er­schap’. Om dat toe te lichten nam hij woor­den in de mond waar­voor hij zich vooraf al verontschuldigde: om een goede katholiek te zijn hoeven we niet te doen zoals de koni­j­nen. Waarmee hij aan­gaf dat het blijk­baar niet de wens van de Kerk is dat wij maar raak doen in de voort­plant­ing om zo groot mogelijke gezin­nen te kri­j­gen. Zon­der er dieper op in te gaan maakte hij daar­bij reclame voor de natu­urlijke geboorteregeling, zoals die door de Kerk wordt aan­vaard en zelfs voorgesteld. 

Opgelucht

Som­mige seculiere media reageer­den enerz­i­jds aan­ge­naam ver­rast door de gedurfde woord­keuze van de paus, maar tegelijk wat teleurgesteld: nu mogen we ook van deze paus geen con­doom, pil of spi­raaltje gebruiken. Maar ook opgelucht, dat de Kerk niet wil dat we maar zo groot mogelijke gezin­nen zouden vor­men. Het schrik­beeld van de over­bevolk­ing van de wereld is gemeen­goed en de dis­cussie over het dicht­bevolkte land van de Fil­ip­pi­j­nen en de grote armoede daar, laaide flink op, om te beto­gen dat over­bevolk­ing tot armoede leidt. Paus Fran­cis­cus, die blijk­baar goed bijhoudt hoe de media rea­geren op zijn uit­spraken, nuanceerde die opvat­ting in de woensdag-audiëntie: dat is een te sim­plis­tis­che voorstelling van zaken. Armoede wordt vol­gens hem veroorza­akt door de uit­sluit­ing en ver­w­er­p­ing van mensen in de samen­lev­ing. Hoe dan ook: het is gewoon een demografisch feit: de rijk­ste regio’s in de wereld zijn over het alge­meen de dichtst bevolkte. Kijk bijvoor­beeld maar eens naar de Lage Lan­den. Terecht is het, te wijzen op de cor­rup­tie die in een land als de Fil­ip­pi­j­nen heerst, en waar de paus ten over­staan van pres­i­dent Aquino in heldere bewo­ordin­gen over gespro­ken heeft. Armoedeprob­lematiek heeft zelden met over­bevolk­ing te maken en zo goed al altijd met slechte verdel­ing van mid­de­len, cor­rup­tie, oor­log, soms natu­ur­ram­pen, maar die laten zich opvan­gen door een goed en recht­vaardig geor­gan­iseerde samen­lev­ing. 

Negatief

Vanuit bepaalde katholieke krin­gen werd ron­duit negatief gereageerd. Hoe kan een paus zich van zulke wor­den bedi­enen? En wat te denken van de grote gezin­nen, die nu weggezet wor­den als zou men zich ‘als koni­j­nen’ hebben gedra­gen? En hoe ongelukkig was het voor­beeld gekozen van die katholieke vrouw die voor een zevende maal via een keiz­er­snede een kind ter wereld liet komen, wat door deze paus als onver­ant­wo­ordelijk werd beschouwd? Ook dergelijke reac­ties wereld­wijd zijn de paus blijk­baar niet ont­gaan, want in dezelfde woensdag-audiëntie sprak hij zijn vreugde uit over de grote gezin­nen die hij in de Fil­ip­pi­j­nen had gezien en betitelde hen als een waar geschenk van God. Waar het de paus in het vlieg­tuig man­i­fest om te doen was, was een beeld neer te zetten van ver­ant­wo­ord oud­er­schap. En inder­daad: er zijn omstandighe­den, zo leerde paus Paulus VI al, waarin het onver­ant­wo­ord is om nog meer kinderen te ver­wekken en het van ver­ant­wo­ord oud­er­schap getu­igt om dat niet te doen. Of de vrouw met de zeven keiz­er­sne­den daar­van een gelukkig voor­beeld was, ligt aan de verdere spec­i­fieke omstandighe­den die uit die ene zin van paus niet op te maken zijn. Als grote gezin­nen een gave van God zijn, dan is dat niet om de sta­tistieken van de Katholieke Kerk op peil te kri­j­gen, of een land aan een katholieke meerder­heid te helpen, maar voor het welz­ijn van de mensen, de leden van een gezin, de kinderen die er een ‘school voor het leven’ door­lopen, voor de samen­lev­ing met een even­wichtige demografis­che opbouw die bij­draagt aan een sta­biele en gezonde economie en vol­doende geld om de pen­sioe­nen uit te betalen, om het voor­beeld van de paus te herne­men. En inder­daad: het westen is op een haast suï­ci­dale manier bezig met de menselijke sek­su­aliteit en vrucht­baarheid om te gaan, door mas­sale anti­con­cep­tie, abor­tus, met als gevolg: veel  te lage geboorte­ci­jfers die demografen geen over­bevolk­ing maar een implosie van de bevolk­ing in de komende decen­nia doen voor­spellen. 

Los uit de pols

Rest de dis­cussie over hoe een paus zich zou moeten uit­drukken. Die vraag valt uiteen in twee deelvra­gen: is het ver­standig van paus Fran­cis­cus om dergelijke per­scon­fer­en­ties, ‘los uit de pols’ aan boord van een vlieg­tuig te geven?; en welke taal kan een paus zich per­mit­teren? Het voordeel van de stijl van — bijvoor­beeld — paus Bene­dic­tus XVI is dat indien hij spreekt, je intel­lectueel prachtig gepoli­jste zin­nen kri­jgt, die degene die goed thuis is in de kerke­lijke leer bij­zon­der kun­nen smaken, qua inhoud en qua stijl. Het nadeel is dat de meeste jour­nal­is­ten die taal niet begri­jpen door gebrek aan vorm­ing en er dan ‘one­lin­ers’ van maken, die de arme intel­lectuele paus in een volledig ver­keerd daglicht plaat­sen, waarop er dan weer aller­lei ver­helderin­gen moeten komen, die het grote pub­liek niet of nauwelijks bereiken. Het voordeel van paus Fran­cis­cus is dat hij in een taal spreekt die voor vri­jwel iedereen goed te vol­gen is, die de aan­dacht van de jour­nal­is­ten, de media en het grote pub­liek gemakke­lijk kan trekken en zeer kan aanspreken. Het nadeel ervan is dat het niet zelden min­der door­dachte for­mu­lerin­gen zijn, die op hun beurt ook weer in een opvol­gende audiën­tie door de paus zelf of door een woord­vo­erder wat bijgesteld moeten wor­den of uit­gelegd. Wat je als con­clusie er aan over zou kun­nen houden is, dat je het als paus niet gemakke­lijk goed kan doen. En dat ‘ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is’. Maar nu loop ik het risico mij te oneer­biedig over de opvol­ger van Petrus uit te laten: hoe kan je een paus voor een ‘vogel’ uit­maken?! En ik hoor daar iemand  denken: voor een ‘vreemde vogel’?! 

Ver­ant­wo­ord oud­er­schap

Per­soon­lijk bespreek ik in het apos­to­laat Biofides nogal eens de thema’s van de menselijke sek­su­aliteit en vrucht­baarheid, anti­con­cep­tie, natu­urlijke geboorteregeling en ook het wereld­bevolk­ingsvraagstuk en raak ik daar­bij aan de thema’s die de paus hier in het vlieg­tuig kort bespro­ken heeft. Waarover ik mij ver­heug is het feit dat de paus de optie van ‘ver­ant­wo­ord oud­er­schap’ onder de aan­dacht brengt. Overi­gens zeg ik liever ‘ver­ant­wo­ord omgaan met de sek­su­aliteit en de vrucht­baarheid van de mens’, omdat voor velen in onze con­tra­cep­tieve cul­tuur van na de sek­suele rev­o­lu­tie de sek­su­aliteit hele­maal los is komen te staan van oud­er­schap. De term ‘ver­ant­wo­ord oud­er­schap’ veron­der­stelt al dat het over kinderen kri­j­gen gaat, ter­wijl seks voor onze tijdgenoten en toe­ho­orders een soort ‘doel op zich’ is gewor­den. Om voor hen beter ver­staan­baar te zijn spreek ik dus liever over sek­su­aliteit en vrucht­baarheid, omdat ik denk dat dit eerder begrepen wordt. Dat vrucht­baarheid tot oud­er­schap leidt, komt dan vanzelf ook een keer aan de orde. Als je de leer van de Kerk over de menselijke sek­su­aliteit en voort­plant­ing echt kort wil samen­vat­ten, trouw aan Humane Vitae, dan is de taal van ‘ver­ant­wo­ord er mee omgaan‘ wellicht de beste en ook ver­staan­baar voor iemand die het niet zon­der meer met ons eens is. Niet dat je daarna niets meer uit te leggen hebt, maar het geeft een ander beeld dan wat de wereld vaak denkt: van een Kerk die tégen seks is en waar­van je ‘de pil’ niet mag gebruiken, en waar­van ‘man­nen het niet met man­nen mogen doen (net als vrouwen niet met vrouwen), kor­tom: één lange ijst van ver­bo­den. Dat is aller­minst con­form de manier waarop de Kerk er zelf over spreekt. De Kerk spreekt in ter­men van een liefde­s­plan van God, waarbin­nen sprake is van een schep­pings­ge­beuren die man en vrouw ten volle ‘beeld van God’ maken, juist in de sek­su­aliteit en vrucht­baarheid bin­nen het huwelijk, een icoon van de lev­engevende liefdes­ge­meen­schap die God zélf is, Vader, Zoon en Geest. En met uitein­delijk maar één doel: het vol­maakte en eeuwige geluk van alle betrokke­nen. 

Aan­dacht

Indien ik echter deze thema’s bespreek kies ik woor­den die enerz­i­jds begri­jpelijk zijn, maar tegelijk nooit ‘laag bij de grond’, vul­gair of plat. En daarin is de paus verder gegaan dan ik uit mijzelf zou doen, met zijn ‘koni­j­nen’. Ikzelf raak er niet van mijn stuk van en begrijp heel goed wat hij bedoelt, maar ik begrijp ook dat som­mi­gen daar moeite mee hebben. Tegelijk ben ik stiekem blij: de zaak zou bij een meer gepoli­jste woord­keuze aan­merke­lijk min­der onder de aan­dacht zijn gekomen. 

Vin­cent Kemme

- www.biofides.eu

 

 

 

 

 

 
 

 

Rorate Zoeken  

Rorate Nieuws­brief


Ont­vang HTML?