Dagelijks nieuws van Rorate op Facebook en Twitter

Voor het dagelijkse nieuws vanuit katholiek perspectief gaat u vanaf nu naar de Facebook-pagina of Twitter-account van Rorate. Daar delen we de meest interessante nieuwtjes van diverse Nederlandse, Vlaamse nieuwsbronnen. Van de berichten die nog op deze site verschijnen krijgt u - indien u geabonneerd bent - wekelijks een elektronische nieuwsbrief, in de nacht van zaterdag op zondag. Binnen afzienbare tijd zal deze pagina volledig worden herzien. 

Paus Franciscus bemoedigt en heroriënteert Europa

Europa, wat moet je er als katholiek christen van denken? Is de Europese gemeenschap wat het wezen moet en beantwoordt zij aan wat de grondleggers ervan hoopten? Om op die vragen antwoord te krijgen zijn de reflecties van paus Franciscus voor het Europese Parlement en de Raad van Europa, deze week in Straatsburg. Zelfs politici van geheel uiteenlopende oriëntaties getuigen van hun enthousiasme. ‘Er gebeurde wat in de zaal toen hij binnen kwam, aldus Esther de Lange van het CDA tegen de RKK.nl. Het was een boodschap die het in zich heeft Europa wakker te schudden en zich opnieuw op haar rol in de wereld te bezinnen. 

Mensvisie

Om Europa te begrijpen moet je de deze continentale gemeenschap in haar historische context zien: die van kort na twee wereldoorlogen, toen de grondleggers op basis van een mensvisie, niet slechts op grond van economische motieven, een periode van vrede zouden inluiden. Die mens-visie betreft de mens als persoon, met een waardigheid die hem overstijgt. De mens kan zo nooit een voorwerp worden van economisch denken, of een wegwerpproduct. Er dient godsdienstvrijheid te zijn een duidelijk juridisch kader waarin de mensen kunnen leven, een rechtssysteem dat rekening houdt met de individuele context, zonder deze te verabsoluteren - wat vandaag nogal de tendens is - maar altijd bezien in de sociale context van het algemeen belang. Het absolute beschikkingsrecht dat sommigen opeisen kan alleen maar in conflict komen met dat van anderen, zodat het individueel belang in een groter geheel moet geplaatst moet worden, wil het algemeen belang niet in het geding kolen. 

De mens beschikt over capaciteiten die van een hogere orde zijn; het kunnen onderscheid maken tussen goed en kwaad, het leven in relatie met elkaar zodat eenzaamheid niet toeslaat bij ouderen, armen mensen in onze steden, immigranten. Het is duidelijk dat er wat dat betreft veel werk te verzetten is door de lidstaten van de gemeenschap en de Europese instellingen. Zijn die instellingen nog bezield door de grote ideeën van weleer of zijn het bureaucratische instituties geworden. En hoe willen we dan het vertrouwen van de burger in die instellingen nog behouden? 

Wegwerpcultuur

Wordt de huidige Europese samenleving niet teveel gekenmerkt door egoïsme en een wegwerpmentaliteit die zich niet beperkt tot goederen maar ook personen betreft: terminale zieken, ouderen en verlatenen, ongeboren kinderen? Is de technologie doel op zich geworden of middel wat zij zou moeten zijn, om menswaardig leven in de gemeenschap te bevorderen? Schatten wij de waarde van het menselijk leven zo hoog in dat de gemeenschap in staan voor de noden van de mens, voor hen wil zorgen. 

Paus Franciscus is niet pessimistisch, maar geeft de oriëntaties, zoals parlementsvoorzitter Schultz het bij herhaling zei, voor een verenigd en vredig, creatief, respectvol en zelfbewust Europa. Er is dus veel reden voor hoop voor de toekomst, voor vertrouwen. Voor de kerkleider gaat niet niet zonder ook naar boven te kijken, zoals de filosoof Plato ons al leerde, naar de wereld van de grote ideeën die later door Augustinus tot met de wereld van God en van de hemel zou worden geïdentificeerd. Europa heeft zich steeds gekenmerkt door een tweevoudige inspiratie: die van de hogere ideeën, zowel als die van het meer door Aristoteles geïnspireerde vermogen om praktisch vermogen om problemen op te lossen. Geslotenheid voor de transcendentie, het hogere, is de beste garantie voor Europa om haar ziel te verliezen en daarmee haar humanistische geest. 

Christelijke inspiratie

De christelijke erfenis kan de seculiere samenleving verrijken met idealen van vrede, subsidiariteit en solidariteit, zoals de sociale leer van de Kerk altijd heeft geleerd. De menselijke waardigheid staat daarbij steeds centraal. De Katholieke Kerk is beschikbaar voor een betekenisvolle, open en transparante dialoog die zowel religieus extremisme als een leegte van ideeën kan vermijden. God vergeten, zo meent de paus in navolging van zin voorganger, leidt tot geweld, geheel anders dan men in de publieke opinie vaak denkt. Daarbij roept Franciscus nog eens de aandacht op de vervolging van minderheden en het barbarisme waarvan we op dit moment getuige zijn. 

Paus Franciscus ziet Europa als een eenheid in verscheidenheid en hanteert daarbij het beeld van de familie: een familie van volkeren, die de diversiteit respecteert. Alleen zo kan je de democratie levend houden. Ook moet gewaakt worden voor de macht van bepaalde multinationale belangen. De menselijke persoon, het gezin, de samenleving, de nieuwe generaties, de ouderen, de scholen en universiteiten: alle actoren dienen voor de groei van de persoon in zijn totaliteit. De wetenschap die in Europa ontstaan is kan grote bijdragen leveren in het vinden va nieuwe energiebronnen en in de bescherming van het leefmilieu. Wij zijn rentmeesters, geen heersers, over de natuur die ons is toevertrouwd. Hoe kan het zijn dat wij in Europa voedsel massaal weggooien, terwijl elders mensen sterven van de honger? Wij moeten streven naar een ecologie die de mens haar centrale plaats geeft en zin waardigheid beschermt. Dat geldt ook de arbeid en de migratie. De Middellandse Zee mag niet veranderen in een kerkhof voor migranten. 

Paus Franciscus wijst nog een keer op de christelijke bezieling van Europa en spreekt zijn hoop uit dat Europa, dat zijn elan terugvindt, weer een referentie voor de mensheid kan zijn. 

 
 

 

Rorate Zoeken